چونكه سلاطين خليفه اعظم خداوند مىباشند و بايد كه مدد الهام ، اعلام و اكرام خداوند از ايشان منقطع نگردد و اين فرع تقوى ، تماميت ايمان ، اخلاص و اعمال صالحات مىباشد . چنان كه فرموده است كه إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ « 1 » إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ . و تا سلطنت خاصّه امر جوارح و نفس خود را كه رعاياى حقيقى ، داخلى و ذاتى ايشانند و به اتمام و انجام نرسانند و آنها را در قيد فرمان شرع در نياورند و هريك را در بندگى حقّ به خدمتى و طاعتى كه مأمورند وا ندارند و به سياست شرع از منهيات ممنوع نگردانند و نفس را به اكسير شريعت از اماره‌گى به مأمورگى نرسانند و دل را از مألوفات طبعيه و عاديه منصرف نسازند و متوجه به حضرت خداوند نگردانند و سلطنت و خلافت به نيت خلافت و از روى اخلاص نكنند ؛ شايسته فيضان فضل خداوند و مؤيد شدن به تأييدات الهيّه و قوت ربانيه و امدادات سماويه و اسبابيه نمىگردند و سلطنت عامّه ساير رعايا را و خلافت از خداوند را در حق ايشان به نيت خلافت ، نمىتوانند نمود . چونكه بدون اصلاح سلطان ، اصلاح يافتن رعيت معنى ندارد و نخواهد شد و سابقا دانسته شد كه سلطان به منزله افلاك و زمان است و با عدم صلاح سلطان و زمان ، صلاح رعايا و ابناء زمان ممتنع مىباشد . و از اينجاست كه پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرموده است كه « صنفان من امّتى اذا صلحا صلح الناس و اذا افسدا فسد الناس الامراء و العلماء » « 2 » يعنى دو صنف از امت من مىباشند كه هر وقت آنها صالح و نيك بشوند همه مردمان صالح و نيك مىشوند و هر وقت كه آنها فاسد بشوند همه مردمان فاسد مىگردند . دارو سبب درد ، در آنجا چه اميد است * زايل شدن عارضه و صحت بيمار

--> ( 1 ) . حجرات : 13 ( 2 ) . خصال ، ج 1 ، ص 36 ، ح 12 ؛ جامع صغير سيوطى ، ص 311 ، ح 5047